Poniższy tekst jest streszczeniem kazania wygłoszonego przez biskupa Tomasza J. Paprockiego podczas Mszy żałobnej w intencji ś.p. kardynała Josepha Bernardina i zmarłych księży z Archidiecezji Chicago, która odbyła się 20 listopada 2009 r. w Katedrze Świętego Imienia Jezus. Głównym celebransem Mszy był kardynał George, koncelebransami zaś biskupi pomocniczy oraz księża naszej archidiecezji.

Mam zaszczyt i przywilej głosić homilię podczas tej Mszy żałobnej w intencji ś.p. kardynała Josepha Bernardina, arcybiskupa Chicago oraz zmarłych biskupów i kapłanów naszej archidiecezji, a szczególnie za tych, którzy odeszli od nas w ciągu ostatniego roku.

Kardynał Bernardin był arcybiskupem Chicago przez 14 lat, od roku 1982 do swojej śmierci w roku 1996. Miałem szczęście służyć u jego boku jako kanclerz przez pięć ostatnich lat jego życia. Był on oddanym duchownym, który spędzał długie dni i noce na posłudze Bogu i Kościołowi, żyjąc słowami swojego duszpasterskiego zawołania: „Jak ci, którzy służą”. Bliska współpraca z nim dała mi możliwość zdobycia nieocenionej wiedzy, która została ze mną na długo i do dziś pomaga mi w mojej duszpasterskiej posłudze biskupa.

Tegoroczna Msza żałobna ma miejsce w czasach, kiedy nasz kraj jest w trakcie debaty na temat służby zdrowia. Debata ta toczy się już od lat, miała miejsce i w czasach, kiedy kardynał Bernardin służył jako arcybiskup Chicago. Służba zdrowia była tematem, o którym kardynał Bernardin mówił często z wielkim zaangażowaniem i przekonaniem.

Zasada konsekwentnej etyki

Identyfikowano go z zasadą konsekwentnej etyki życiowej. Jej podstawą jest przekonanie o wzajemnych powiązaniach doświadczeń życiowych od momentu poczęcia do naturalnej śmierci. Kwestie te oczywiście obejmują aborcję i eutanazję na początkowych i w końcowych etapach życia, ale należą do nich również inne, ważne dla naszego życia sprawy, zawierające się pomiędzy tymi punktami. Ich przykładem jest troska o biednych i imigrantów, problem kary śmierci, czy opieki zdrowotnej. Odmowa poszanowania lub choćby umniejszenie szacunku dla którejkolwiek z tych życiowych kwestii prowadziłoby do odmowy lub umniejszenia poszanowania wobec pozostałych, z uwagi na to, iż one wszystkie są ze sobą powiązane. Mówiąc inaczej, wyciągnięcie nitki symbolizującej pojedynczą kwestię, doprowadziłoby do postrzępienia się całego materiału. W wywiadzie opublikowanym w National Catholic Register z 12 czerwca 1998 r. kardynał Bernardin powiedział: „piękno konsekwentnej etyki wiąże się z posiadaniem całościowego spojrzenia i zobaczenia w jaki sposób wszystkie sprawy są ze sobą powiązane, pomimo, że każda z nich stanowi odrębną kwestię i wymaga swoistej analizy moralnej”. Niestety, konsekwentna etyka życiowa była czasem źle rozumiana i bywali tacy, którzy uważali, iż oznacza ona, że wszystkie kwestie życiowe są takiej samej wagi. Kardynał Bernardin mówił jednak, że „dokładnie wyjaśniałem, iż zdarza się tak, że w pewnym czasie jednej z kwestii należy się więcej uwagi niż pozostałym. Nigdy nie mówiłem, że są one wszystkie równorzędne lub że każdej z nich należy poświęcić tyle samo uwagi”. Powiedział on również, że: „jednym z najpoważniejszych problemów życiowych lub przejawów zła w dzisiejszym świecie jest aborcja. Jako naród musimy temu problemowi zaradzić. I sądzę, że zaczynamy to robić. Obecnie coraz więcej osób uważa, że aborcja jest złem … Utrzymuję, że konsekwentna etyka odegrała rolę w uwrażliwianiu na tę kwestię”.

Kwestie życia a polityka

Kardynałowi Bernardinowi zadano także pytanie, czy katolikom wolno dyskwalifikować tych kandydatów na stanowiska publiczne, którzy łamią zasadę konsekwentnej etyki życiowej popierając prawa do dokonywania aborcji. Odpowiedział: „ależ oczywiście. Na tym właśnie polega konsekwentna etyka życiowa. Jestem głęboko przekonany o prawie do życia dzieci nienarodzonych, tych najsłabszych i najbardziej narażonych istot ludzkich. Nie widzę jak można się podpisywac pod konsekwentną etyką życiową, po czym głosować na kogoś, w czyim mniemaniu aborcja to podstawowe prawo jednostki”. Następnie zapytano, w jaki sposób katolicy moga się bronić przed utożsamianiem ich z wyborcami, dla których oddanie głosu jest zależne tylko od jednej kwestii. Kardynał Bernardin odpowiedział: „Zależy od sposobu podejścia. Z jednej strony uważam, że istnieje jedna najistotniejsza kwestia, którą jest życie”. Dodał również, że: „wiem, iż niektóre osoby z lewicy, jeśli mogę ich tak nazwać, wykorzystały zasadę konsekwentnej etyki życiowej do celów stworzenia wrażenia, że problem aborcji stracił na swojej wadze i że można być przeciwnym aborcji ogólnie, ale jest tyle innych o wiele ważniejszych problemów, więc nie ma sensu przypierać kogoś do muru tylko z powodu aborcji. To wypaczenie konsekwentnej etyki i potępiam takie myślenie”.

W obecnej debacie na temat opieki zdrowotnej, zasada konsekwetnej etyki życiowej przyświeca stanowisku biskupów amerykańskich. Episkopat Stanów Zjednoczonych wzywa do reformy służby zdrowia od kilkudziesięciu lat. Oświadczenia Konferencji Episkopatu Stanów Zjednoczonych (USCCB) zawsze podkreślają, iż opieka zdrowotna powinna być przystępna finansowo i dostępna dla osób biednych, i że nikt nie powinien być zmuszany do płacenia za, lub uczestniczenia w dokonywaniu zabiegów aborcji.

Pamiętajmy w swoich modlitwach o naszych przedstawicielach rządowych i módlmy się, aby ich działania były zgodne z właściwie ukształtowanym i prawidłowym sumieniem; aby prawa, które ustanawiają popierały etyczną reformę służby zdrowia i chroniły każde życie ludzkie, od poczęcia do naturalnej śmierci.